ДҮНИЕЖҮЗІЛІК АРТЕРИЯЛЫҚ ГИПЕРТОНИЯМЕН КҮРЕС КҮНІ

Денсаулық сақтауды дамытудың 2016-2019 жылдарға арналған "Денсаулық" Мемлекеттік бағдарламасының іс-шаралар жоспарын іске асыру шеңберінде 2017 жылғы 13 мамырда республика өңірлерінде артериялық гипертонияның алдын алу, диагностикалау және емдеу шаралары туралы халықтың хабардар болуын арттыру және мемлекеттің, жұмыс берушінің және әрбір адамның өз денсаулығы үшін ортақ жауапкершілігін арттыру мақсатында Дүниежүзілік артериялық гипертониямен күрес күні өткізіледі. 

 

Артериялық гипертония (АГ) Қоғамдық денсаулық сақтаудың жаһандық проблемасы болып табылады, ол жүрек ауруларының, инсульт пен бүйрек жеткіліксіздігінің ауыртпалығын тудырады, сондай-ақ ерте өлім мен мүгедектілікке ықпал етеді.

 

ҚАН ҚЫСЫМЫ 

Қан қысымы (бұдан әрі ҚҚ) біздің ағзамыздың тіндері мен органдарын оттегімен және қоректік заттармен жабдықтау үшін қажет.

Артериялық гипертензия – бұл систолалық артериялық қысымның сынап бағанасы бойынша 140 мм-ден және диастолалық қысым сынап бағанасы бойынша 90 мм-ден жоғары көтерілуі.

Егер сізде АҚ кезеңмен немесе үнемі жоғарыласа және келесі симптомдар байқалса, сізде артериялық гипертония болуы мүмкін:

Бас ауруы

Бас айналу

Бет қызаруы

Баста лүпілдеу сезімі

Қалтырау

Дабыл

Жадтың нашарлауы

Көз бұлдырлауы

Қабақтың және таңертең беттің ісінуі

 

ҚҚ ДЕҢГЕЙЛЕРІН АНЫҚТАУЫ МЕН ЖІКТЕЛУІ (с.б. мм.)

Санаттар

Систолалық

Диастолалық

Оңтайлы

< 120

<80

Қалыпты

120-129

80-84

Жоғары қалыпты

130-139

85-89

1 дәреже (жұмсақ)

140-159

90-99

2-дәреже (орташа)

160-179

100-109

3-дәреже (ауыр)

>180

>110


2019.05.13 День борьбы с АГ 2


САЛМАҚТЫ ӨЗДІГІМЕН БАҚЫЛАУ

Аптасына бір рет, дүйсенбіден басқа, аптаның бір күнінде салмақ өлшеу

Таңертең аш қарынға және таза ішекпен (іш киіммен)

 

Дене салмағының индексін (ДСИ) есептеу ережесі

Дене салмағының индексін есептеу үшін дене салмағының көрсеткішін (килограммен) бой көрсеткішіне (метрмен) бөлу және квадратқа дәрежелеу

ДСИ (кг/м2) = салмақ (кг): бой (м)2

Мысалы, 85 кг салмақ пен 180 см бойды сантиметрге аударамыз – 1,80

1,80 ×1,80 =3,24 және 85 ÷ 3,24 = 26,2 (ДСИ) – артық салмақ

 

ДСИ нормасы – 18,5 - 25 кг/м2

25-30 – артық салмақ

30-35 – 1-дәрежедегі семіздік

35-40 – 2-дәрежедегі семіздік

40 артық – 3-дәрежедегі семіздік

 

ДҰРЫС ТАМАҚТАНУ

Табиғи талшықтары көп өнімдерді таңдаңыз (ірі тартылған нан, үрме бұршақ, көкөністер мен жемістер)

Көкөністер мен жемістерді көбірек жеңіз

Майсыз ақуызды тамақты таңдаңыз

"Сау" майларды таңдаңыз (мал майы, сүт өнімдері, ет және қуырылған тағамдардың майлы сорттарын аз, ал өсімдік майлары, балық, жаңғақтарды көбірек)

Тәулігіне қолданатын тұз мөлшерін бақылаңыз (тамаққа қосымша тұз сеппеңіз, үстелде тұзды ұстамаңыз)


Су ішу режимін сақтаңыз

Дәрігер жүрек немесе бүйрек аурулары себебінен сұйықтықты тұтынуды төмендетуді ұйғарған жағдайларды қоспағанда, тәулік аралығында 1,5-2 литр сұйықтық (жай таза су) ішу қажет.


Егер сізде қандағы холестерин деңгейі жоғары болса, сізге қажет:

Кондитерлік өнімдерді тұтынуды азайту

Аптасына 2 жұмыртқа сарысын жеу

Субөнімдерді (бауыр, бүйрек және т.б.) пайдалануды азайту

Тамақ дайындау кезінде мал маймен қуыруды қайнату, бумен, пеште дайындауға ауысу

Тамақ дайындау алдында еттен, құс етінен майларды кесіп тастаңыз, балық тағамдарына артықшылық беру

Шұжықтардың барлық түрлерін, майлы қабықтарды тұтынуды болдырмау

Суға дайындалған ботқаларды қолдану


Дұрыс жеңіл-желпі тамақтаныңыз

Торт, кәмпит, печенье, чипс және т.б. сияқты тәтті және майлы өнімдерді пайдалануды шектеңіз. Оларды құрғақ жемістермен (мейіз, өрік және т.б.) алмастырыңыз.


Тұрақты дене белсенділігі салмақтың төмендеуіне, семіздіктің алдын алуға, қан қысымын қалыпты жағдайда ұстап тұруға ықпал етеді.

СӨСҚО