Бакенова Роза Агубаевна

БАКЕНОВА РОЗА АГУБАЕВНАБАКЕНОВА РОЗА АГУБАЕВНА Қазақстан Республикасы Президенті Іс басқармасы Медициналық орталығы Ауруханасының бас терапевті, ҚР ПІБ МО ғылыми-клиникалық кеңес председателінің орынбасары, медицина ғылымдар докторы, пульмонолог, жоғарғы дәрежелі терапевт дәрігері.

Қарағанды мемлекеттік медициналық институттың «емдеу ісі» мамандығы бойынша емдеу факультетін тәмамдаған. Қарағанды қ. қалалық және облыстық ауруханаларында терапевт дәрігері, пульмонологиялық және терапевттік бөлімшелер меңгерушісі болып жұмыс атқарған.

1990 жылдан бастап жоғары дәрежелі терапевт дәрігер. Қарағанды мемлекеттік медициналық институттың терапиясы бойынша клиникалық ординатуран білім алды, 1995 жылы пульмонология - 14.00.43 мамандығы бойынша медицина ғылымдар кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін диссертация қорғады. Ассистент болып жұмыс істеді, 1998 жылдан бастап ҚММА ішкі аурулар пропедевтика кафедрасының доценті. Қарағанды облысы Денсаулық сақтау департаментінің штаттан тыс бас пульмонологы болды. 2000 жылы ҚР ЖАК шешімімен доцент ғылыми атағы берілді.

2004 жылдан бастап «ҰҒМО» РМК терапевттік бөлімше меңгерушісі, ҰҒМО Ішкі медицина орталығының жетекші ғылыми қызметкері, ҰҒМО ғылыми хатшысы. Еуропалық респираторлық қауымдастық мектебінде білім алу төңірегінде Қазақстан, Ресей, Австрия, Германия, Испаниядағы ішкі медицина, пульмонология, пульмонологиядағы шұғыл көмек, функционалдық және сәулелік диагностика мәселелері бойынша дәрігерлерді жетілдіру факультеттерінде даярлықтан өтті.

Ұлттық ғылыми медициналық орталықта «Ішкі аурулар» мамандығы бойынша докторантурадан білім алды. 2010 жылы «Өкпенің интерстициалды аурулары: өкпе фиброзының клиника-патогенетикалық сипаттамасы және үдей түсу предикторлары» тақырыбы бойынша медицина ғылымдар докторы дәрежесін алу үшін диссертацияны сәтті қорғап шықты. Зерттеу жұмысының нәтижелері бірнеше рет Еуропалық респираторлық қауымдастық конгресстерде Берлинде (Германия, 2008), Венада (Австрия, 1997, 2009), Барселонада (Испания, 2010), ТМД елдерінің (Алматы, Астана, Москва, Санкт-Петербург, Ташкент, Бішкек, Казань, Екатеринбург) халықаралық форумдарында жарық көрді.

Тыныстау органдары аурулары – өкпенің интерстициалды аурулары, соның ішінде идиопатикалық өкпе фиброзын, идиопатикалық интерстициалдық пневмонияның әртүрлі морфологиялық жолдарын, лимфангиолейомиоматоз, Х гистиоцитозын, альвеолярлы протеиноз, саркоидоз, экзогендік аллергиялық альвеолиттерді, біріктіруші тіннің жүйелік аурулары кезіндегі өкпе зақымдануын, бронх демікпесін, ӨСОА, пневмония, өкпе васкулиттерін, өкпенің бронхэктатикалық ауруын, бронх-өкпе дисплазиясын диагностикалау және емдеумен айналысады. Оның құрастырып, шығарған өкпенің интерстициалды ауруларының, пневмония, бронх-өкпе жүйесінің созылмалы басқа да ауруларынын алдын алу және оларды емдеу алгоритмдері Ұлттық ғылыми медициналық орталықта, Қазақстан Республикасы Президенті Іс басқармасы Медициналық орталығы Ауруханасында, Астана қаласының бірнеше мекемелерінде, Қарағандыда енгізілген. Оның қатысуымен өкпенің видеоторакоскопиялық және пункциондық биопсия, өкпенің интерстициалды аурулардың клиника-морфологиялық әртүрлі морфологиялық верификациясының тәсілі ҰҒМО патоморфологиялық бөлімшеде, Қарағанды қ. Облыстық диагностикалық орталық және Облыстық клиникалық аурухана патоморфологиялық бөлімшелерінде, Қарағанды мемлекеттік медициналық университеттің патологиялық анатомия және соттық медицина кафедрасында енгізілген. Бакенова Р.А. 142 публикациясы жарыққа шыққан, соның ішінде импакт-фактормен шетел басылымдарында да жарық көрген. 2009 жылдан бастап «ҰҒМО» АҚ ғылыми хатшысы, респираторлық зерттеулер зертханасының жетекші ғылыми қызметкері болып жұмыс істеді. 2012 жылдан бастап Қазақстан Республикасы Президенті Іс басқармасы Медициналық орталығы Ауруханасының бас терапевті, Астана қаласының бірнеше медицина ұйымдарының кеңесшісі болып келеді, ҚР әртүрлі аймақтарындағы респираторлық жүйенің күрделі бұзылуларымен ауыратын пациенттерге кеңес береді.

Бакенова Р.А. респираторлық жүйе ауруларының алдын алу, диагностикалау және емдеу бойынша Ұлттық клиникалық басшылықтар зерттемесіне қатысады.

Бакенова Р.А. Еуропа-Азия Респираторлық қауымдастықтың негізін қалаушылардың бірі болып келеді, осы қауымдастықтың Бас хатшысы. Қазіргі таңда Еуропа-Азия Респираторлық қауымдастық Президиум, Орта Азия пульмонологтар Қауымдастығының мүшесі, Еуропа Респираторлық қауымдастықтың GOLD-мүшесі, сондай-ақ Еуропа Респираторлық қауымдастықтың (ERS) өкпе интерстициалды аурулар бойынша жұмыс тобының мүшесі, Ресей Респираторлық қауымдастықтың және Ресей ревматологтар қауымдастығының, ҚР терапевттер Қауымдастығының мүшесі. .

Бакенова Р.А. клиникалық қызметтен басқа ҰҒМО, ҚР ПІБ МОА, «Астана» Медицина университетінің ғылыми-білім беру орталығында дәрігерерді жетілдіруге арналған резиденттер, интерн дәрігерлер үшін пульмонологияның көкейтесті мәселелері бойынша лекциялар курсын оқыды. Бүгінгі күнде Бакенова Р.А. ҚР ПІБ МОА емдеу және кеңес беру қызметінен басқа МФҚБК эксперттік топтар жұмысына эксперттік көмек көрсетеді, Қарағанды мемлекеттік медициналық университетпен бірлескен жобалар аясында зерттеулер жүргізеді.

Марапаттары: 2006 жылы «Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау үздігі» атағы берілді, 2015 жылы ҚР ДМ төс белгісімен марапатталды.

ҚР ПІБ МОА пульмонологиялық қызметі

Қазақстан Республикасы Президенті Іс басқармасы Медициналық орталығы Ауруханасының (ҚР ПІБ МОА) концепциясы - адамның басты назарда болуына және халықаралық стандарттар талаптарына сәйкес пациенттерге сапалы қызмет көрсету үшін мейлінше қолайлы жағдайлар құрумен негізделеді.

ҚР ПІБ МОА – бұл жаңа ұрпақ ауруханасы. Мамандар Еуропа, АҚШ, Жапон, Оңтүстік Корея, Израильдің жетекші клиникаларында жоғары дәрежелік кәсіби даярлықтан өткен, олардың ғылыми-клиникалық потенциалы, аурухананың заманауи жоғарытехнологиялық емдік-диагностикалық жабдықпен жарақтандырылуы жоғары сапалы түрде бронх-өкпе жүйесінің аса күрделі ауруларын: СОӨА, пневмония, бронх демікпесінен бастап күрделі диагностикаланатын саркоидоз, идиопатикалық өкпе фиброзы, альвеолярлы протеиноз, лимфангиолейомиоматоз, Х гистиоцитозы, өкпенің идиопатикалық гемосидерозы, өкпе васкулиттері сияқты интерстициалды ауруларына дейін, сонымен қатар біріктіруші тіндердің жүйелік аурулары кезінде болатын өкпенің зақымдануын диагностикалауға және емдеуге үлкен мүмкіндік береді.

Клиникалық үрдіске жоғарытехнологиялық диагностикалық жабдықтың енгізілуімен диагностика және өкпенің ісік, лимфопролиферативтік ауруларын, туберкулез, өкпенің тамырлар ауруларын дифференциалдық диагностикалау мүмкіндігі әлдеқайда арта түсті.

Пульмонологическая служба 1.jpgПульмонологическая служба 2.jpg

256 –кесінділік компьютер томографының бірегей мүмкіндгі өкпені зерттеуге кететін уақытты 2 есеге кемітуге, осылайша пациентке арналған сәулелік жүктемені 4 есеге төмендетуге мүмкіндік береді. Сонымен бірге тыныстау маневрларын орындау мүмкіндігі шектелген күрделі тыныстаумен ауыратын пациенттердің өкпесін 1 секундта сканерден өткізу мүмкіндігі пайда болды. Бұл жабдық арқылы біз өкпе қан ағысының жылдамдық пен көлемдік көрсеткіштерін зерттеп, өкпенің перфузиясын зерттеп, біле аламыз.

1,5- және 3- шотбалталы магнитр-резонансты компьютерлік томографтар сапалы түрде аса жоғары деңгейде көкіректегі және өкпесі мен жүрегі зақымданған пациенттердің ағзасына сәулелік ықпалды жасамай өкпе бөлімдеріндегі патологиялық үрдістерді диагностикалауға мүмкіндік береді.

Паренхима және өкпе тамыр жолдарының зақымдануын диагностикалаудың басты бағыттарының бірі МОА орта өмір сүру ұзақтығымен технеция-радиофармпрепаратты қолданумен бірфотондық эмиссионды компьютерлік томографта өкпеге сцинтиграфия жасау болып табылады.

18 FDG радиофармпрепаратын енгізумен позитрондық-эмиссиялық томографияның көмегі арқылы өкпе ісіктері және өкпенің лимфопролиферативтік ауруларын диагностикалау мүмкіндігі анағұрлым арту үстінде.

Жансақтау бөлімінің жағдайларында аурухана арсеналындағы электримпеданс томографы арқылы респираторлық дистресс-синдром кезіндегі тыныстау жүйесінің күрделі патологиясымен ауыратын пациенттердің өкпе тіндерінің зақымдану аймақтарын диагностикалауға болады.

Ауруханада патология-анатомиялық бөлім жұмысы жақсы дамыған, бұнда бронх-өкпе жүйесінің интерстициалдық және ісік ауруларының әртүрлі морфологиялық жолдарын диагностикалауға болады. Сонымен қатар, өкпе тінін, ішкі кеуденің лимфотүйінін, бронх шырышын зерттеуге алынған материалды талдау - нәтижелерді мұрағаттау және видеоассистенциялаумен азинвазивті трансбронхиалдық және трансторакалдық түрде жеткізулерді қолдану арылы жүргізіледі.

Пульмонологическая служба 3.jpgПульмонологическая служба 4.jpg

Эксперттік кластың заманауи жоғарытехнологиялық жабдықпен жасақталған ұйқы зертханасын құру пациенттердің ұйықтау кезінде тыныстауының қорылдаумен бұзылуын анықтауға мүмкіндік берді, оның негізгі клиникалық белгілері қорыл болып табылады, ұйқы кезіндегі тыныстаудың бәсеңдеуі және кідіру сәттері жедел және созылмалы оттек тапшылығына әкеледі және артериалдық гипертония, жүрек соғысының бұзылуы, миокард инфаркті, инсульт және ұйқы кезіндегі кенеттен болатын өлімнің даму қаупін арттырады.

Ұйқы кезіндегі тыныстау бұзылулары бар пациенттерді жан-жақты тексеру бағдарламасы аясында респираторлық мониторинг, полисмонографиялық зерттеуді жүргізу қан қанықтырылысының анағұрлым төмендеу көрсеткіші бар тыныстаудың күрделі бүлінулерін анықтап отыруға мүмкіндік берді.

Пульмонологическая служба 5.jpgПульмонологическая служба 6.jpg

Зертхана мамандары өткізген зерттеу нәтижелері бойынша жоғарытехнологиялық жабдықты қолдану арқылы терапия жасау – CPAP бағдрламасын жинақтау жүргізілуде. Ұйқының обструктивті апноэ синдромы бар пациенттерге CPAP терапиясын қолдану – бұл жедел жүрек-қантамырлар аурулары, ұйқы кезіндегі кенеттен болатын өлімнің тиімді түрде алдын алу және пациенттердің өмір сүру сапасын шын мәнінде жақсарту.

Тыныстау органдары патологиясы бар пациенттерді диагностикалау және емдеуде клиника-диагностикалық және микробиологиялық зертхананың атқаратын көмегі зор. Зертханада әртүрлі биологиялық орталардың биохимиялық, иммунологиялық, цитологиялық тесттері көп мөлшерде өткізіледі, бұл тесттер қабыну өзгерістерінің деңгейі және генезді жоюға, өткізілетін емдеудің тиімділігіне мониторинг жүргізуге мүмкіндік береді. Зерттеулер эксперттік кластың жоғарытехнологиялық аппараттарында жүргізіледі. Микробиологиялық зертхананың мүмкіндіктері аз уақыт ішінде, 3-4 күнде этиологиялық агентті теңестіруге, респираторлық тракттың микробына мониторингті жоғары дәлелденген деңгейде өткізуге, спецификалық емес, бактериалдық, грибоктық инфекцияларға уақтылы этиотроптық терапия жасауға мүмкіндік береді.

МОА емдеу мүмкіндіктер арсеналында бронх-өкпе жүйесінің патологиялық үрдістеріне ықпал етудің барлық заманауи жолдары бар, медикаменттік құралдар, физикалық ықпал ету жолдары – барлық электр-, магнитемдеу, галокамера жағдайында аэрозольтерапиясы, бальнео-, баро-, криотерапия, массаж, инемен рефлексотерапия түрлері де бар, емдеу дене шынықтыру, кинезитерапия және т.б. бөлмелері жақсы жасақталған.

Пульмонологиялық қызмет 7.jpg

Тыныстау органдары аурулары бар пациенттерді диагностикалау және емдеу медицина ғылымдар докторы, жоғары білікті санаттағы екі пульмонологтардың кеңес беруі, бақылауымен жүреді.

Бронх-өкпе жүйесінің патологиясы бар пациенттерге медициналық көмек амбулаториялық көмек төңірегінде көрсетіледі, сонымен қатар №1 терапевттік бөлімшеде күндізгі және тәуліктік жағдайда стационар көмегі, басқа жағдайдағы терапевттік бөлімшелердің стационар көмегі де көрсетіледі. ҚР ПІБ МОА бекітілген мемқызметкерлер контингенті де, Қазақстан Республикасының кез-келген азаматы да келісім немесе ақылы негізде пульмонологиялық көмекке қол жеткізе алатындығы маңызды. Кейбір жағдайларда ҚР ДМ бұйрығымен белгіленген әрі бекітілген бойынша аталмыш көмек портал арқылы мемлекет есебінен көрсетілуі мүмкін.

Халықаралық стандарттар талаптарына сәйкес дәлелденген медицина қағидаттарына негізделген қолдағы бар жабдықты рационалды әрі кәсіби білімді қолдану диагностикалауды жақсарту және әртүрлі терапия, соның ішінде патологиялық үрдіс дамуын ерте кезеңдердегі бронх-өкпе жүйесінің күрделі ауруларына да терапия өткізуге мүмкіндік береді. Бұл жол бронх-өкпе ауруларын емдеуде жақсы нәтижеге қол жеткізуге, асқынуларды болдырмауға, аурудың өршелену темпін бәсеңдетуге, пациенттердің өмір сапасын жақсартуға, аурудың жағымды болжамын анықтауға мүмкіндік береді.